75
moueri nos patiemur, imo pacem nec queremus nec acceptabimus, si sciamus, illum in bello et rebus dubijs uelle nobis pro dignitate et potentia sua succurrere, deinde si promittat, se nullam cum cæsarianis pacem inire uelle, nisi nos in ipsa transactione comprehendat nominatim. Hisce de rebus omnibus primum oportet, ut certiores reddamur. Deinde si bellum persequi debemus, necesse itidem est, ut sciamus auxilij, quod nobis ex Gallijs aduenturum sit, qualitatem et modum. Nam si neque in foedere sciamus nos compræhendi debere, si quando ad id ueniretur, quod Christianissimus rex cum cæsarianis pacisceretur aut indutias acceptaret, neque certi esse de uenturo nobis adiutorio deberemus, nostra nos necessitas doceret satis, iniquam etiam pacem bello præferendam esse, ut qui superiorum bellorum diuturnitate sumus exhausti nec sufficimus soli contra tantam potentiam resistere, quantam nunc obtinere cæsarianos uidemus. Et quanquam ad acceptandas indutias sola rerum omnium inopia impulerit nos, tamen in acceptando et hoc spectauimus, quod sciscitarj decreuimus mature, ecquid spei de auxilij communicatione habere nos uelit frater et amicus noster, si post finitas indutias quicquam incipere possemus, quod nobis ad consequendum ius nostrum conduceret et fratris nostri institutis non aduersaretur, an debeamus polliceri nobis præsens adiutorium. Id quale et quantum futurum sit, expedirj nobis cupimus in præsentia, ut non habeamus necesse ea de re disputare, cum opera requiritur et summisso adiutorio sit opus. Quod si ad determinandum certa ratio non extabit neque uero queat inirj, nisi primum intelligat, quid a nobis uicissim expectare debeat frater noster, adeoque uideatur consultum, ut aduersus quorundam potentiam, qui formidabiles orbi hactenus fuere, foedera percutiantur, ne multorum dominatio, explosis regibus ac principibus, in monarchiam tandem commutetur, et ad hoc institutum placeat cum potestate plenaria mittere, qui tractandi et concludendi authoritatem habeant, nos ad locum commodum, qui Christianissimo regi placebit, nostros ablegare non grauabimur et, quod communj quodam consensu conclusum fuerit, ingenue seruabimus; petimus solum assignari nobis locum et tempus, ut sciamus, quando et quo conueniendum sit. Deinde et hoc rogamus, ut capita foederis ad nos mittantur in præsentia, quibus expresse declaretur, quid quantumue nos confoederatis debeamus et quid quantumue ab illis, cum opus erit, expetere et certo percipere possimus. Quod si in eam sententiam conceptum adhuc nihil est, necessarium erit, ut quantotius aliquid concipiatur, neque enim sine talibus medijs ad iusti foederis erectionem satis expedita extat ratio. Id ut latius pateat, bene diligenterque considerandum est, neminem confoederatorum determinato scire posse, quamdiu pacem habiturus sit. Si tum primum discutiendum erit, quis cuj quid debeat, cum hostis pro foribus stabit ad uim inferendam armatus, nimirum ille, quem tanget malum, media ex parte perierit, quam certo constabit, quid quemque ex confoederatis mittere auxilij oporteat. 1V B. 1 H. (1866). 10
