92
promisistis, contenta opera id agere, ut cum nunc de pace tractatus agitentur cum hostibus, si quando ad transactionem iustam ueniatur, nos in ea nominatim compræhendi possimus. Hac re non solum, nobis quod gratum est, fatietis, uerumetiam concordiæ et amicitiæ, quæ a nobis expetitur, uehementer profueritis. Valete. E charta primæ scriptionis Petri Suauenii, cui idem inscripsit: Responsum quod Gallo datum est et consiliarijs Gallicis ad ea negotia, quæ ex Pedemontana regione attulj, qualiter inter Gallum, regem Christianum et euangelicos conficj foedus possit. 114. Litteræ gratulatorio Henrici VIII ad Christianum III de eius in veram religionem propensione. 1538, 13 Martii. Henricus octauus Dei gratia rex Angliæ et Franciæ, fidei defensor ac dominus Hiberniæ, et in terris ecclesiæ Anglicanæ immediate sub Christo supremum caput, serenissimo principi domino Christiano eadem gratia Daciæ, Norwegiæ, Slauorum Gotthorumque regi, duci Holsatiæ, in Holdenburgh et Delmenhorst etc., fratri et amico nostro carissimo, salutem. Præter generosas illas uereque singulares animj dotes, quibus serenitatem vestram insignitam esse iam olim audiuimus, extant quoque non obscura ipsius amici erga nos animj indicia et ingens quoddam nobis gratificandi de siderium, quod ut plurimj facimus, ita amicitiæ et beneuolentiæ parilitatem præstabimus, quoties opera nostra ad vestræ serenitatis dignitatem et ornamentum quicquam addi poterit. Ad huius uero fraterni nostri in eam affectus cumulum eo nomine in dies quam maxime accedit, quod summa nostra cum uoluptate intelligimus, eandem serenitatem vestram ex Christiani principis officio ea in primis cordi curæque habere, quæ cum sanctissimis Dei præceptis ueraque doctrina apertissime consentiunt. Hæc certe sunt regnorum firmissima fundamenta, ex hisque iam longo usu experti sumus bene institutas respublicas in summam quietem ac fructum quam optime coalescere. Istam igitur in ueram Christi fouendam promouendamque doctrinam pulcherrime affectam mentem et alacritatem vestræ serenitati toto pectore gratulamur in diesque maiorem effici precamur; nos uero ut in eandem serenitatem vestram syncero amicoque sumus animo, ita illius testandi occasionem libenter amplectemur. Quum itaque Dericum præsentium latorem et nostrum ad arma nuncium ob quædam nostra peragenda negocia ad Lubecences consules et senatores impræsentia mittamus, prætermittere noluimus, quin per eum et nostris literis serenitatem vestram salutaremus, id quod ex animo facimus, tum ut hoc, quod per occasionem se se nobis obtulit, testimonio beneuolam mentem nostram testaremur, tum etiam ut per eundem nostrum nuncium de eiusdem vestræ serenitatis incolumitate prosperisque successibus certiores redderemur, quos semper grato hylarique animo accipiemus. Et felicissime valeat eadem serenitas
