203
redderentur ea, quæ cæsar occuparet et ad se pertinerent, quod non uellet aut posset esse cæsaris amicus. Cum legatus regem persuadere uellet, ut paci operam daret et a talibus institutis animum auerteret, iussit rex, ut ne ea de re posthac ad se referret, illum auditum et intellectum esse, regem aliud, quam quod constituerit, facere non posse, præterea nullam pacem inire uellet cum cæsare, in qua non Germaniæ principes et alij regis confoederati compræhenderentur. Regina subiunxit, operam dandam esse, ut aliud in imperio caput constitueretur, quodcumque tandem principibus placeret. Quamdiu cæsar principatum obtineret, Turcam non desiturum infestare Germaniam; regem, quamdiu cæsar præsit, non uelle suppetias ferre. Quod si aliud quodcumque caput constitueretur, regem posse et uelle agere cum Turca, ut ab infestanda Germania desisteret. Cum Treuiros uenissemus, accessi cancellarium episcopi, nomine doctor Encian. Gratias egi pro præstito nobis saluo conductu et rogaui, ut rursus uno atque altero instruere uellet nos, qui nos possent conducere, protestatus quod bonam uoluntatem, quam in episcopo et in cancellario inuenissemus, regi nostro luculenter indicare uellemus; nec dubitaremus, si rex noster uicissim episcopo obsequi et cancellario gratificari posset, quod nihil facturus sit libentius, quam ut de utroque bene mereatur. Cancellarius respondit, gratiarum actione nihil opus esse, episcopum cupere, quacumque re possit, ut regi nostro gratificetur. Proinde, si quando sic se darent res, ut rediremus, libere expeteremus, quæ nobis usui ad confitiundum iter nostrum queant esse, uteremurque episcopi ditione ut terra amica; conductores, et cum ire in Gallias et cum redire uelimus, semper dandos esse. Postea interrogauit de rebus nouis et de Galliarum statu. Ego respondi, nouarum rerum nihil esse præter id, quod de infoelici cæsaris expeditione, quam contra Moros instituerit, allatum sit; regem in Fontibus Bellis agere et uenationj operam dare. — Atqui, inquit cancellarius, allatum huc est, controuersias inter cæsarem et regem compositas esse, regem in tractatu nullam prorsus mentionem amicorum suorum fecisse. Quod si ita se habeat, ut allatum sit, male consuluerit Germaniæ principibus, quorum opera usus sit. Ipsum episcopum regis caussa, quæ potuerit, fecisse eoque nomine male apud Luxenburgenses finitimos suos audire. Si in transactione compræhensus non sit, futurum, ut hoc ei uehementer incommodet. Ego respondi, nos de facta transactione nihil intelligere potuisse neque in negotiorum tractatu neque ex uulgari phama, et fuerint tamen eius generis negotia nostra, quod non bene potuissent tractare nobiscum consiliarij, quin aliqua ex parte se proderent. Ad hæc noua de infortunio cæsaris omnibus in ore esse, non quod uellent infortunium non accidisse cæsari, sed quod non uideantur optare meliorem institutæ expeditionis - IV B. 3. H. (1868). 26 "
