32
suit, et consensu meliorum regnj in perlamento Danorum Nyburgh rex Woldemarus confirmauit ¹. Primo. Qvicunque aquam deduxerit extra antiquum cursum, repariet illud infra xvcim 1. dies et omnibus possessoribus soluat tres marchas et regi tantum. si vero possessionem alicuius, que dicitur mölnedam vel fiskedam, destruxerit, reddet eum indempnem cum iure xl marcharum et tantum soluat regi. pro hiis causis debet se defendere iuramento cognatorum. Jtem bene liceat, quod clericus laico causam rapine committat prosequendam, simi- 2. liter causam herwærki. Jtem non debet aliquis ad placitum generale veredicos citare, nisi 3. exsecutor cause vel aliquis ex parte sua ad hoc in placito constitutus, vel aliquis qui veredicorum hæsteleyæ exsoluere sufficit cum emenda, si conuincatur, quod suum hæsteleyæ non exposuit legitimo tempore. Jtem de wetherwisteboot: qui morti alicuius interfuerit, 4. soluat heredibus interfecti sex marchas et regi tres marchas. Jtem si aliquis aduocato furem 5. suum tradiderit in placito et aduocatus ipsum contra iudicium placitancium liberum dimiserit, soluat bondoni xlta marchas et regi tantum. Jtem si contencio fuerit de piscatura, 6. tunc quilibet licenciam piscandi habeat, sicut habet repdraghen in suo mark. Jtem silua 7. semel diuisa nunquam potest fune solari diuidi, licet campus diuidatur. Jtem si conquerens 8. causas aliquas promulgauerit, super quibus denominati, qui dicuntur stoknæfnd, tenentur discernere, et illos stoknæfnd fecerit denominari et postea omnino non fuerit causam prosecutus, tunc soluat bondoni tres marchas et regi sex. tamen antequam nominati fuerint, debet iniuriam passus contra iniuriantem eodem placito iuramentum suum exponere, et nisi iurauerit, non teneantur discernere stoknæfnd, et tercio placito debent per duos fylling moneri ad discernendum 5. Jtem prosecucio omnium causarum, super quibus tenentur stok- 9. næfnd discernere, debet fieri per tria placita. Jtem clericus ordines habens et coronam, si 10. wlnerauerit vel occiderit laicum, vel e conuerso, super hoc non debent veredici discernere. Jtem si aliquis pace priuetur per stoknæfnd et ipsi conuincantur et conuictus paci restitu- 11. itur, tunc paci restitutus erat iniuriam passus et tenetur medietatem cum rege percipere de iure, quod stoknæfnd soluerint pro iuramento suo. Jtem pro quacunque causa aliquis 12. inpetitur, quod ad illam causam consilium dederit vel mandauerit, pro qua causa aliquis pace priuari potest, si iuramento cognatorum, quod dicitur næfnd j kyn, se non defenderit, soluat bondoni xlta marchas et regi tantum. si autem inpetitur, quod consilium vel mandatum dederit, quod aliquis wlneratus fuerit, si cognati ipsum non defenderint, soluat bondoni duodecim marchas. si autem accusatur, quod propter consilium eius et mandatum fracta Regii nr. 3137 in 4to (E), 1493-1504 scripti, chartacei. Quorum tamen omnium codicum recentiorum mendas multas apertas, magnam partem ex vno, vt apparet, fonte oriundas, non notauimus. 1 B, D et E huic inscriptioni prolixiori alteram concinniorem præmittunt: Constitucio Voldemari regis per Tordonem legiferum. 2 B, D et E addunt: aliquis. 4 Cæteri codices addunt: terram. 3 Cæteri codices addunt: alius. 5 Pro discernendum B et D: stockeneffn. 6 Pro «tunc erat» cæteri codices: et. 7 Cæteri codices omittunt: et. 8 Pro mandauerit» C: mandatum.
