162
inimicis ulcisci velit. Nec magnisonis Polonorum vocibus moveor, ut victoriam ipsis contra Turcas adeo facilem fuisse credam, qvin summam et in ipsa victoria virium suarum senserint diminutionem; non itaqve rex Poloniæ nobis cum victrici (!) exercitu spoliisqve totius Asiæ onerato redux, sed adhuc in acerrimo bello implicatus considerandus erit, et qvidem in tali bello, cujus varii eventus reiteratiqve congressus paucis Polonicæ (!) exercitus reditum in patriam sperare sinunt. Jnsuper status Poloniæ et in varias partes magnatorum divisæ inclinationes, qvorum plurimi regis auctoritatem suæ non leviter suspectam habent libertati, qvid nobis timendi ex istis partibus relinqvunt, nisi qvod propria forsitan nostra culpa et negligentia accidere qveat? Nec electoris Brandeburgici, potentissimi mei regis ut et regis Galliæ viribus munita autoritas in hoc negotio parum consideranda erit. Restat nobis Svecia |: aspide: magis : imperio:| huic et : vipera timenda:|, nisi in tempore ipsi præveniatur. Qvali antehac animo fuerit, novimus, nec ab antiqvo eam degenerasse, nuper in : regem Galliae, cujus auxilio qvasi : ex captivitate redemta:| fuit, |: nefanda, qvae:| commisit, satis ostendunt. Ex his judicare licet, qvam plane nulla alia intentione huic imperio pacis æternæ pangendæ conditiones proponat, qvam ut tempus teratur, neve zarica sua majestas præsentem qvasi periculosissimam Sveciæ crisin attendendo optatam hanc Svecorum : petulantiam :| reprimendi suaqve recuperandi arripiat occasionem. Regnum enim a sociorum auxilio destitutum pecunia et copiis egens, subditi insuper recenti memoria perditionis bonorum suorum exacerbati, qvid aliud qvam præsentissimam cuiqve volenti modo victoriam offerunt? Qvis vero fidelis zaricæ suæ majestatis subditus noluerit optimas huic imperio provincias, et capitis periculum adeundo, restituere? Notorium est, Svecos ex Jngriæ et Livoniæ proventu non saltem totam fere Sveciam alere, sed insuper etiam ex his regionibus meliores sibi conducere milites, ut non dicam de vectigalibus locorum maritimorum et aliis commodis, qveis omnibus zarica sua majestas injuste hactenus defraudatur. Mirabitur certe posteritas et non sine lachrimis conqveretur, tale tempus inutile effluxisse, qvale nec multorum seculorum spatio et forsitan nunqvam amplius sperandum erit. Nec dubito palam affirmare, Svecos huic imperio magis : Ottomannicis: viribus timendos esse; cum enim in bello contra |: Turcas: communis totius |: Christiani orbis:] causa agatur, nunqvam huic imperio, qvod si necesse fuerit, auxilia deerunt, cum Svecis vero, ubi privatum saltem hujus jmperii interesse respicitur, res longe aliter sese habet, neqve ulli si non potentissimo meo regi ejusqve interventione sociis ipsius tale negotium cordi erit. Jnvidiosus certe gloriæ zaricæ suæ majestatis jure dicendus esset, qvi tantum et, qvod magis est, cum tanta gloria conjunctum negotium impedire aut saltem retardare conaretur. His maxime consolor, qvod scio imperii hujus habenas in tales incidisse manus, qvæ illas ita dirigere conabuntur, ne aliqvando negligentiæ, multo minus pusillanimitatis accusari qveant. Qvod reliqvum est, rogo, ut jllustrissima vestra excellentia omnia animo secum revolvere et me responso aliqvo dignari velit. Permaneo interim jllustrissimæ vestræ excellentiæ devinctissimus Moscoviæ d. 20 Octobr. 1683. Von Horn.
