Spring til indhold

Side:Aarsberetninger fra Det Kongelige Geheimearchiv, indeholdende Bidrag til dansk Historie af utrykte Kilder. Vol. 6.pdf/257

Fra Wikisource, det frie bibliotek
Denne side er ikke blevet korrekturlæst

165

Copia translati. Subscriptus sacræ regiæ majestatis Daniæ ablegatus non potuit, qvin hisce illustrissimo imperii Moscovitici consilio et imprimis ejus præsidi principi Wassilio Wassiliewitsch Gollicino varias horum temporum vicissitudines ante oculos poneret, præsertim cum non minima illarum pars vicinis hujus imperii acciderit. Non ignotum credo illustrissimis hujus imperii senatoribus, qvantis conatibus et qvam ingenti apparatu sultanus Turcicus statim post conclusam cum zarica sua majestate pacem exercitum suum ex omnibus imperii sui partibus contraxerit, armisqve insuper et omnibus ad erigendum militum animos idoneis exornaverit, adeo ut victoriam sibi ubiqve paratam crederet. Et qvamvis statim ab initio hæc tempestas totius mundi judicio Romano imperio et præsertim hæreditariis domus Austriacæ provinciis minaretur, imperator tamen Romanus, nescio qva religione adductus, omnia potius ab inimicis expectare qvam in tempore præsentissimo huic periculo media adhibere voluit. Tot provinciarum devastationes, ineffabilis ista sangvinis effusio et deniqve, qvod adhuc magis dolendum, tot Christianorum in captivitatem abductio, qvid aliud sunt qvam effectus detestandæ alicujus segnitiei et negligentiæ, qvam multi tamen speciosissimo pacis amoris titulo tegere conantur. Vienna obsessa, copiæ imperatoris primo congressu profligatæ et ipse deniqve cæsar Romanus fuga sibi salutem qværitans adeo Ottomanicæ adulabuntur spei, ut ambas Hungarias sibi in præmium hujus expeditionis cessuras non dubitarent, neqve tot millia Tartarorum Turcico exercitui ad debellandum hostem sed potius ad colligendam prædam jungebantur. Qvo major autem et firmior hæc Turcarum spes sese præbuit, eo majore ignominia et afflictione illam post ingentes istas Ottomannici exercitus clades dejectam videmus. Constat qvippe, primo conflictu Tartarorum multa millia cecidisse, peditatus Turcici qvasi florem acerrima Viennæ consumsit oppugnatio, reliqva Turcici exercitus pars, non spernenda certe nec nunc Cæsaricis viribus, talis est, ut præsentes sibi inimicos continuis excursionibus potius lacessere qvam insigni aliqva clade afficere qveat. Jam rebus sic stantibus non dubitandum, qvin rex Poloniæ hac laude et hisce encomiis, qveis se ipsum egregie ornare non dubitavit, contentus, pacatis qvasi rebus in Hungaria, sese cum exercitu suo in patriam dudum jam recepisset patriæqve suæ et subditis ad minimum tantum, qvantum privato suo interesse consuluisset, qvod si salus patriæ eundem apud suam majestatem qvam cupido regnandi produceret effectum. Podoliæ totius et propugnaculi qvasi Poloniæ Kaminicii ut et aliarum provincia[ru]m et castellorum reoccupatio qvare obsidioni Budensi postponitur? flos militiæ Poloniæ et ærarium reipublicæ istius qvare in alienis expeditationibus funditus exhauritur? nisi ut hoc regnum propriis viribus destitutum salutem suam posthac in sociorum potius regis sui, qvam sui ipsius inveniat præsidio, nec consiliis de successione et monarchia, dudum jam animo regis Poloniæ agitatis, sese inposterum opponere valeat. Num credere licet, ut rex, qvi devastationem zaricarum provintiarum et cruentissimam Christianorum in Ukraina lanienam siccis aspexit oculis et nec de auxilio aliqvo mittendo