168
|: tius et avita tueri qvam aliena invadere cogitent:. Qvam facillimo hoc negotio præsenti rerum forma effici qveat, non saltem ex rebus : in Suecia adhuc male propter: summam, qvæ nuper accidit, status mutationem compositis, sed et ex aliis multis videri licet. Cum enim |: rex Sveciae Batavorum: auxiliis fulcitus : de Moscovia: nihil prorsus timeret, qvam nimio pacis amore teneri optime nosset, : electorem: sibi |: Brandenburgicum: blanditiis interpositaqve imperatoris Romani autoritate conciliare, |: regem: interim |: Galliae: imperatoris et Hispanicis retinere: putavit : armis:|, ne potentissimo meo regi : auxilium ferret:. Hoc itaqve præsertim tempus elegit, ut non saltem : subditis avita eripiendo bona: simul cum libertate, autoritatem : suam: tam : divitiis: qvam : suverena: augeret potestate, sed et ut potentissimo meo regi: optimos extorqveret : reditus:], præteritisqve novum hoc adderet injuriis. Sed res aliter cecidit. Cum enim nec |: elector Brandenburgicus: a societate cum potentissimo meo rege: inita abstrahi nec :rex Galliae:, qvo minus : classe viginti qvatuor navium: potentissimo |: meo regi: auxilium ferretur, imperatoriis : viribus: aliunde qvippe |: occupatis, impediri: potuerit, |: rex Sueciae: partibus suis incepit metuere. Hoc est, qvare non saltem : Moscoviae sed et potentissimo meo regi pacis aeternae: proposuerit conditiones. Sæpius, ni fallor, et oretenus et in scriptis clementissimi mei regis hac de re sententiam exposui, qvare illam hic repetere supervacaneum credo. Vestrum jam est, illustrissimi hujus regni senatores, patriæ vestræ et commodis zaricæ suæ majestatis consulere dignaqve vobis consilia capere, qvod nunqvam nimis cito fieri poterit; qvæ tempora nobis hac omissa occasione secundum talem referent? cum enim initum : cum clementissimo rege, rege Galliae et electore Brandenburgico foedus: hoc regnum ab omnibus suis inimicis qvasi infestum reddat. Qva causa movemini, ut facillimam totius : Livoniae occupationem: turpi prorsus postponatis
- otio:? Aut enim : rex Sveciae:| communibus nostris viribus territus: cuiqve |: sua restituet:
aut fortunam belli : experietur:. Scio neminem vestrum adeo patriæ suæ innimicum, qvin prius summopere exoptet; posterius, |: bellum scilicet:, qvin multi detrahant, nullus dubito; objicient mihi alii : Turcarum et Polonorum suspectam viciniam:, alii vero zarica suæ majestatis |: minorennitatem: et intrinsecus hujus regni vix dum pacatas agitationes. Ad prius cum supra satis responderim, de posteriori saltem hoc dicam, providentiam divinam vos ideo huic imperio zaricæqve suæ majestati, donec maturiorem attingat ætatem, qvasi tutores dedisse, ut non saltem vigilantia et consiliis, sed et fortitudine et armis inimicorum hujus imperii compescatis audaciam. Qvid aliud Hispaniam in præsentem istum longeqve ab antiqva sua majestate alienum redegit statum qvam formidulosa nimis senatorum tempore minorennitatis moderni regis regni administratio? Cum enim omnes bellum detraherent ignominiosamqve pacem producere mallent qvam armis sua tueri, accidit, ut propria sua ignavia inimicis vires suas augendi ipsisqve (Hispanis scilicet) unam post alteram eripiendi provinciam ansam dederint. Non ego vos ad longinquum bellum:, sed ad præsentissimam et facillimam : invito victoriam:. Exercitus : Novogorodiensis commeatu et coeteris necessariis: instructus ad incubationem Livoniae : et Ingriae sufficit. Cum enim