Spring til indhold

Side:Corpus constitutionum Daniæ Forordninger, Recesser og andre kongelige Breve, Danmarks Lovgivning vedkommende 1558-1660 - bind 5 (år 1639-1650).pdf/376

Fra Wikisource, det frie bibliotek
Denne side er ikke blevet korrekturlæst

363

Fundats 1643 10. maj.

destinavimus, qvi latina et germanica lingva breviter, ordine et perspicue a primis fundamentis fortificationem publice doceat. Huic qvoqve communem eorum nobilium, qvi literis operam non dant, præceptorem subordinavimus, qvi lingvæ Germanicæ fundamenta monstret, arithmeticæ præcepta tradat¹ atqve in iis, qvæ ad pietatem et bonos mores pertinent, officium suum, ut fidelem præceptorem decet, faciat. 1 P: tractet. 6. Volumus qvoqve, ut nobiles nostri studiosi a prima statim ætate ad lectionem historiæ, a qvo studii genere sapientia ipsa, rerum humanarum domina, proficiscitur, assvefiant. Qvare etiam historiarum professorem, qvi simul, si nobis probatur, historiam regnorum nostrorum scribat, constituimus. Cujus munus erit, ut seriem et argumenta historiæ universæ, profanæ et ecclesiasticæ, brevi compendio auditoribus suis proponat, qvo præcipuos scriptores sibi comparare et privato studio legere atqve ita universam omnium seculorum historiam uno intuitu qvasi corpus illius integrum comprehende repossint. Id qvando factum, unum ex recentioribus historicis, Sleidanum, Thuanum aut ejus generis alium, studiosis interpretari debet. Hos enim esse judicamus, a qvibus veram et usibus humanis proximam prudentiam petere possint. His serio perlectis, qvæ regum ¹ et principum jura agnationis et cognationis 3, qvæ fœdera, qvæ pacta, qvæ fides, magno cum reipublicæ commodo intelligent. 3 P: cognitionis. 1 P: legum. 2 P: agnitionis. 7. Historiarum professori rhetorem addimus, qvi non tam nuda hujus artis præcepta doceat, qvam usum eorum, monita politica et ethica, orationis item formam in probatissimis scriptoribus Cicerone, Cæsare aut Livio ea, qva potest, perspicuitate monstret suamqve professionem debita eloqventia et eruditione pro virili tueatur. 8. Logicam et metaphysicam volumus, ut in academia